Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk: het wordt tijd om met pensioen te gaan heren!

De podcast Boekestijn en de Wijk is bijna dagelijks present met een nieuwe aflevering op de nieuwszender BNR. Inmiddels is de podcast razend populair en dat heeft met twee zaken te maken. Ten eerste keuvelen Arend Jan en Rob op onderhoudende wijze over geopolitieke onderwerpen, de Wijk heeft zelfs aantoonbaar verstand van de geopolitieke verhoudingen in de wereld en kan bogen op een brede historische kennis. Dit geldt minder voor Boekestijn, maar de bebrilde Ex VVD-parlementariër (die overigens in 2009 uit de VVD-fractie in de Tweede Kamer werd geflikkerd nadat hij vertrouwelijke details had verteld aan de pers betreffende besprekingen met - destijds - Koningin Beatrix) heeft zo nu en dan wel een aardige kwinkslag in huis. Ten tweede is het geopolitiek door de jaren heen steeds interessanter geworden, de Oekraïne- en Gaza-oorlog hebben de podcast van de heren en mooie boost gegeven. De Iran-oorlog komt hier nog eens boven op, dus alle kans dat er nog meer luisteraars zullen afstemmen op de geleerde heren.

In 2021 had het duo nog slechts 50.000 luisteraars per week, thans zijn dat er meer dan 700.000. Voorwaar een fantastische prestatie voor een podcast waarin de heren termen bezigen als ’hybride oorlogsvoering, escalatieladder, strategische autonomie, wet van de remmende voorsprong’ etc etc. Ja, ja, da’s heel wat anders dan de radioshows van Ruud de Wild die er tussen de muzieknummers vrolijk op los babbelt of anderzins kosmisch bazelt. Tegenwoordig geven Rob en Arend Jan ook geopolitiek college in theaterzalen. Een ticket kost tussen de 20 en 40 Euro wat de heren geen windeieren legt. Heel slim heette hun laatste theatertour’ ’vluchten kan niet meer’, niet toevallig de titel van een niet zo’n optimistisch lied van Frans Halsema en Jenny Arean. De single verscheen in 1972 wat tot de volgende verbijsterende conclusie leidt: Meer dan 50 jaar geleden leefden we ook al in een doemscenario. Tot nu toe is het overigens altijd bij een (doem)scenario gebleven, met andere woorden: er is eigenlijk niks nieuws onder de zon….

’Duiders’ en politieke influencers zoals Boekestijn en de Wijk vinden het prachtig het doemscenario continu in de schijnwerpers te zetten. ’De wereld staat in brand, het is geopolitiek nog nooit zo onzeker geweest in de wereld, we komen steeds hoger op de escalatieladder te staan’, het zijn enkele van de onheilspellende slogans die met de snelheid van een repeteergeweer door de zwartkijkers Arend Jan en Rob op ons worden afgevuurd. En O ja, er zouden veel meer natuurrampen voorkomen dan decennia geleden. Maarre, zijn al die onheilstijdingen en –voorspellingen wel terecht? Mmh, ik weet het niet, laten we ter vergelijking eens kijken wat er zoal gebeurde op geopolitiek en ander gebied in het jaar 1976 (precies 50 jaar geleden).

Een opsomming van wat er zich onder andere afspeelde in dat jaar: in februari overleden 22.000 burgers als gevolg van een hevige aardbeving in Guatemala, Prins Bernhard bleek omgekocht te zijn door viegtuigbouwer Lockheed waardoor de monarchie in gevaar kwam, Egypte verbrak het 5 jaar oude vrienschapsverdrag met de Sovjet-Unie waarna het gratis wapens kreeg van China, de noodtoestand werd uitgeroepen in Libanon waar inmiddels 20.000 doden waren gemeld als gevolg van de burgeroorlog in het land, In Argentinië werd Isabel Peron afgezet en opgevolgd door dictator Jorge Videla, tijdens een treinbotsing in Schiedam vielen er 24 doden, de Grote Roerganger Mao Zedong overlijdt waarna er een chaotische periode aanbreekt in China die tot geopolitieke onzerheden leidt in de wereld, in Angola woedt er een burgeroorlog waarin de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie tegenover elkaar komen te staan, In Iran onderdrukt de Sjah zijn volk meer en meer waardoor de Islamitische Iraniërs onder leiding van de de verbannen Ayatollah Khomeini in opstand dreigen te komen etc enz.

Kent U de serie ’het aanzien van 1976, 1973, 2002, 2020 etc? Aan het einde van elk jaar wordt dit jaaroverzicht (sinds 1962) uitgegeven (de gegeven voorbeelden heb ik uit zo'n overzicht gehaald...) Journalisten, duiders, influencers meenden in het verleden al - maar tegenwoordig steeds meer...- dat elk nieuw jaar meer verwoesting en geopolitieke ellende brengt dan het vorige. Helaas hebben veel mensen een korte memorie, als ze al überhaupt enig herineringsvermogen bezitten. Zelfs de Corona-ellende is inmiddels uit het collectieve geheugen gewist en dat is alleen al uit oogpunt van viruspreventie een trieste conclusie. Zelfs bij een geleerde heer als Rob de Wijk laat zijn (juiste) memorie hem wel eens in de steek. Van de week fulmineerde hij voor de zoveelste keer tegen Trump’s onverantwoordelijke militaire avonturen in het Midden-Oosten. Nee, 'dan de oude Bush, die had tenminste verstand van geopolitiek'. Van Wijk ondersteunde zijn lofzang op George Bush sr. door te memoreren dat de Verenigde Staten Koeweit hadden bevrijd van die verschrikkelijke Saddam Hoesein MAAR dat ze 'heel wijs' vervolgens niet zijn doorgestoten naar Bagdad. De Wijk bejubelde beide besluiten van Bush sr.

Helaas Rob, de Koeweit-gschiedenis ziet er toch net ietsjes anders uit. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties gaf groen licht voor de operatie Desert Storm, dat was geen besluit van de VS afzonderlijk. Vervolgens werd een coalitie van landen samengesteld (35 maar liefst) die Koeweit in no time zouden bevrijden. Zelfs Nederland deed mee met de inbreng van fregatten en Patriot-raketten. OK, de Amerikanen leidden de operatie/coalitie dan wel, maar er was sprake van een militaire actie onder VN-paraplu.

Tot slot nog over de geopolitieke meningen van Rob en Arend Jan. Beide heren meenden recentelijk dat het helemaal niet zo’n slecht idee zou zijn indien Iran toch de beschikking zou krijgen over kernwapens. Hun stelling was dat er in zo’n situatie wederzijdse afschrikking ontstaat, waardoor grote en allesvernietigende oorlogen niet meer zullen worden gevoerd. Als voorbeeld haalde de Wijk Pakistan en India aan, beide kernmogendheden. Vanwege de nucleaire afschrikking was er volgens hem tot nu toe niet een ’all out war’ uitgebroken tussen de twee landen. De conclusie was dus onmiskenbaar: ’als Iran nu atoomwapens tot zijn beschikking had gehad, hadden Israël en de VS zich veel meer ingehouden.'

Er zat alleen nog één addertje onder het gras. Wat nu als die Islamitische fanatici uit Teheran het toch in hun hoofd halen een atoombom af te vuren op Tel Aviv. Ach welnee, meende de Wijk, ’ook Iraanse militaire leiders en Ayatollah’s hechten aan hun eigen leven, dat loopt allemaal zo’n vaart niet'. Arend Jan kon zich uitstekend vinden in Rob’s analyse…. De Wijk maakt echter een kardinale denkfout, hij projecteert namelijk zijn eigen gedachten en waarden op de situatie in Iran en op de Iraniërs zelf. Weet de Wijk dan niet dat de Iraanse Islamitische staat al tientallen jaren officieel uit is op de vernietiging van Israël? Nooit van gehoord Rob? Maar stel dat Rob een punt heeft, dan nog is het voorstelbaar dat één of andere nog militantere Iraanse factie een atoombom (inclusief de lanceercodes) steelt om deze vervolgens af te vuren richting Israël. Beste Rob, waarom is ook maar weer het Internationaal Atoomenergieagentschap opgericht? Onder andere om proliferatie van kernwapens te voorkomen. Enne, waarom bestaat er ook maar weer een internationaal non-proliferatieverdrag Rob?  

Het is zonneklaar dat indien er meer landen kernwapens tot hun beschikking hebben,de nucleaire dreiging in de wereld alleen maar groter wordt. Beste Rob, ik heb je geopolitieke bijdrages altijd gewaardeerd, maar je bereikt na de zomer de gezegende leeftijd van 72 jaar, Tijd om met pensioen te gaan toch? Ach, blijft Arend Jan dan in zijn eentje over? Nee hoor, want de historicus bereikt na de zomer de pensioengerechtigde leeftijd van 67. Dus? Ook tijd om te wyberen! Gelukkig is Arend Jan sinds 2021 adviseur van de (inmiddels) eenmansfractie Volt in de Tweede Kamer, kan hij mooi fractievoorzitter Laurens Dassen fulltime van advies voorzien. Ik zou zeggen go for it Arend Jan! Bestook die Dassen maar met je adviezen. Zolang ze niet geopolitiek van aard zijn is het OK……